| In de
Stichting tot Ontwikkeling van de Automatisering bij de Gemeenten (SOAG) werkt een tiental
regio's samen op basis van een gezamenlijk plan voor gemeentelijke automatisering. Elk van
de regio's werkt een deel van het plan uit, dat na gereedkomen wordt uitgewisseld met
andere regio's. Een van die delen is het bevolkingssysteem. Het wordt voor de SOAG
ontwikkeld door het Gemeentelijk Rekencentrum van Rotterdam. De ontwikkeling van dit
bevolkingssysteem is een vierde fase ingegaan: invoering van een database met in
aansluiting daarop datacommunicatie-mogelijkheden. Grondgedachte bij het destijds voor de SOAG opgestelde Basisplan is
integratie. Integratie van de werkzaamheden die moeten leiden tot een systeem voor
gemeentelijke automatisering, maar ook: integratie van systeemfuncties en bestanden. Lees ook dit
artikel uit Binnenlandsbestuur over SOAG en GRC uit 2009.
|
|
Een
groot aantal gemeentelijke activiteiten heeft betrekking op de bevolking en vergt het
beschikbaar zijn van gegevens omtrent die bevolking. Huwelijk, geboorte, verkiezingen,
dienstplicht, medisch bevolkingsonderzoek, leerplicht, inentingen enz. - het zijn allemaal
zaken waarbij veelal dezelfde bevolkingsgegevens een rol spelen. Integratie van de
gegevensregistratie was in de vroegere, niet-geautomatiseerde systemen nauwelijks
mogelijk. Database en
terminals
Daarnaast kwam in de loop der jaren de wens naar voren te kunnen
werken met terminals. Niet alleen op de afdeling Bevolking werd deze wens actueel, |
maar ook op tal van andere plaatsen waar frequent bevolkingsgegevens worden
geraadpleegd. Diverse "lokale" bestanden kunnen vervallen (huisvesting,
onderwijs, hulpsecretarieën etc.) als het centrale bevolkingsbestand direct-toegankelijk
wordt, en even gemakkelijk te raadplegen is als de eigen kaartenbak.
Dat kan met behulp van terminals, waarmee dan bovendien de kwaliteit, de betrouwbaarheid,
de slagvaardigheid en de flexibiliteit van de dienstverlening kan worden opgevoerd. |
| De Siemens systemen UDS en ASMUS geven inmiddels het antwoord op resp. de
behoeften aan geïntegreerde gegevensopslag (database) en datacommunicatie. UDS, het op
CODASYL-specificaties gebaseerde en dus aan moderne standaardisatie-eisen voldoende
Database Management Systeem maakte uitbreiding van het aantal gegevens beter mogelijk,
terwijl bovendien het leggen van relaties mogelijk werd tussen de verschillende gegevens.
Zo is het mogelijk een (ook historisch) overzicht bij te houden van enerzijds de adressen
waarop personen wonen en gewoond hebben, en anderzijds de personen die op een bepaald
adres woonachtig zijn of zijn geweest. Langs verschillende ingangen (via familienaam,
adres, geboortedatum, administratienummer etc.) kunnen de gegevens worden bereikt, in een
samenhang die voor de specifieke gebruiker de meest vanzelfsprekende is en de grootst
mogelijke volledigheid garandeert. De Siemens
Datacommunicatiemonitor ASMUS beheert het terminalnetwerk, coórdineert de toegang tot de
database, en waakt ervoor dat alleen geautoriseerd gebruik van de gegevens wordt gemaakt.
In de huidige opstelling is het datacommunicatiegebruik bewust beperkt gehouden. In een
geleidelijke groei is voorzien: zowel het aantal terminal-gebruikende afdelingen zal nog
sterk toenemen, als het aantal functies dat via de terminal kan plaatsvinden. Onder andere
zal het registreren van mutaties en later ook het muteren als zodanig on line gaan
gebeuren. |
| Configuratie
Het hart van een Database/Datacommunicatie Systeem
vormen de schijvengeheugens, waarop de gegevens zijn vastgelegd.
Hiertoe dienen bij het GRC vier 100 M. bytes schijvengeheugens
van het type 3450. Dat het database principe, naast toegankelijkheidbevorderend, ook
besparend werkt blijkt wel uit het feit dat bij opslag volgens de conventionele methode
geen 400 M. bytes maar 1.000 M. bytes geheugen nodig zou zijn geweest. |
De heer H.G. van der Sluijs, projectleider Bevolkingssysteem
|
De besparing zit onder meer in het vermijden van duplicaties van
straatnamen en familienamen. (Bijvoorbeeld op de 600.000 inwoners van Rotterdam komen
slechts 57.000 verschillende familienamen voor, die in principe maar één keer behoeven
te worden geregistreerd).
De verwerking vindt plaats op twee
computers, een Siemens 4004/150 en een Siemens 7.750, van waaruit ook het netwerk wordt
beheerd. Als terminal-apparatuur worden gebruikt: beeldscherm-terminals (Siemens 8152),
regeldrukkers (Siemens 8111) en regeldrukkers met voorsteekinrichting (Siemens 8120). De
laatste worden met name gebruikt bij het produceren van uittreksels en andere, steeds per
stuk te verstrekken formulieren. |
Toepassingen Het is niet goed mogelijk om de veelheid
aan toepassingen in dit bestek zelfs maar kort toe te lichten. Wel mag gewezen worden op
de veelzijdigheid van de toepassingen, Het gaat niet alleen om on line raadplegen van de
gegevensbank. Op aanvraag moeten er losse uittreksels kunnen worden geproduceerd, maar ook
moet het mogelijk blijven dat (lange) lijsten aangemaakt worden, in verschillende
sorteringen en ten behoeve van de gemeentelijke diensten. Informatie moet kunnen worden
verstrekt, over de bevolking, maar vooral ook over het gebruik van de gegevens ten behoeve
van de controle daarop. Reeksen etiketten moeten kunnen worden geleverd. Mutaties moeten
worden aangebracht. Zoekprocedures moeten beschikbaar zijn. En ga zo maar door.
Thans maken 150 gemeenten (met zo'n 6 miljoen inwoners) gebruik
van het landelijk bevolkingssysteem 3e fase. Fase 4 van het bevolkingssysteem is thans
ingevoerd bij vijf gemeenten met in totaal 1,5 miljoen inwoners, waarvan de
verwerking bij drie regionale centra gestart is.
Privacy
Een artikel over een Bevolkingssysteem is, anno 1977, niet
compleet als er niet afzonderlijk aandacht wordt besteed aan de privacy-aspecten van zo'n
systeem; En terecht.
Weliswaar hoeft men hier niet zo ver te gaan dat het bestaan van
dergelijke systemen als zodanig wordt aangevochten, maar wel dient te worden vastgesteld
dat de persoonlijke vrijheid en de privacy afdoende beschermd zijn tegen mogelijk misbruik
of foutief gebruik van de gegevens. De informatie op basis waarvan het gegevensgebruik via
de terminals kan worden gecontroleerd, werd reeds genoemd. Daarnaast zijn er tal van
beveiligingen, van sloten op de terminals, "sleutel"-woorden per soort gegevens,
codewoorden om toegang te verkrijgen die ervoor waken dat gegevens uitsluitend in bevoegde
handen komen, tot waarschuwingen als er privacygevoelige gegevens worden opgevraagd.
Het nut van het bestaan van dit systeem voor de gemeente en haar
bewoners is een uitgemaakte zaak.
 terug |
begin
 |
|
|
|